شورا یا بی شورا؟باقرشهر و کهریزک در دوراهی مشارکت مردمی و مدیریت دستوری
مهدی اشرفی پور -انعکاس ری-انتخابات شوراهای اسلامی شهر، قرار بود نماد مردمسالاری محلی باشد؛ نهادی برخاسته از رأی مردم برای تصمیمسازی در نزدیکترین سطح به زندگی شهروندان. اما تجربه دوره قبل در باقرشهر و کهریزک نشان داد که این آرمان، در عمل میتواند به ضد خود تبدیل شود. تخلفات گسترده انتخاباتی، تا جایی پیش رفت که رأی مردم باطل و شوراها عملاً منحل شدند؛ اتفاقی کمسابقه که زنگ خطر را برای سلامت انتخابات محلی به صدا درآورد.
شوراهایی که از مسیر منحرف شدند
واقعیت آن است که بخشی از بدنه شوراهای شهری، نهتنها نقش نظارتی و راهبردی خود را ایفا نکردند، بلکه به کانون اختلافات شخصی، بدهبستانهای سیاسی و منفعتطلبیهای اقتصادی تبدیل شدند. اختلافنظرها گاه آنچنان پررنگ بود که پروژههای عمرانی، خدمات شهری و حتی تصمیمات روزمره، قربانی دعواهای درونشورایی میشد.
در چنین فضایی، شورا از نهادی مردمی به محلی برای گروکشیهای سیاسی و اقتصادی تنزل یافت؛ مسألهای که اعتماد عمومی را بهشدت فرسایش داد و مشارکت شهروندان را بیرمق کرد.
شهر بدون شورا؛ نظم یا سکوت مردم؟
پس از ابطال انتخابات، باقرشهر و کهریزک وارد دورهای شدند که عملاً بدون شورای شهر اداره شدند. مدیریت امور به شکل متمرکز و تحت نظارت فرمانداری و استانداری انجام گرفت. این شیوه، اگرچه در ظاهر از شدت تنشها کاست و انسجام اداری بیشتری ایجاد کرد، اما هزینهای جدی داشت: حذف صدای مردم از فرآیند تصمیمگیری.
در نبود شورا، تصمیمها از بالادست دیکته شد؛ بدون آنکه سازوکاری برای انتقال مستقیم مطالبات محلی وجود داشته باشد. شهر اداره شد، اما نه با مشارکت شهروندان. این همان نقطهای است که کارآمدی اداری در برابر مشروعیت مردمی قرار میگیرد.
ثبتنامهای داغ، اعتماد سرد
اکنون و با نزدیک شدن به انتخابات شوراها، تب ثبتنام داوطلبان در باقرشهر و کهریزک بالا گرفته است. اما این شور ظاهری، الزاماً به معنای بازگشت اعتماد عمومی نیست. مردم هنوز خاطره تلخ شوراهای پرحاشیه و انتخابات ابطالشده را فراموش نکردهاند.
اگر نظارت بر انتخابات و صلاحیت داوطلبان جدی نباشد، خطر بازتولید همان چرخه معیوب گذشته وجود دارد؛ شورایی با قدرت، اما بدون پاسخگویی و شفافیت.
راه برونرفت کجاست؟
شورا نه باید به حاشیه رانده شود و نه بیقید و شرط به حال خود رها گردد. راهحل، اصلاح سازوکارهاست:
نظارت مؤثر، شفافیت مالی، پاسخگویی به افکار عمومی و اولویت دادن به منافع شهر بر منافع فردی و جناحی.
باقرشهر و کهریزک امروز در نقطهای ایستادهاند که انتخاب پیشِرو، فقط انتخاب چند عضو شورا نیست؛ انتخاب میان بازگشت مردم به متن مدیریت شهری یا تداوم اداره از پشت درهای بسته است.
